De Lexus RZ 550e F Sport doet iets heel anders. Die laat je twijfelen aan iets waarvan je dacht dat het nooit zou veranderen. Namelijk: sturen. Dat klinkt dramatisch. Uiteindelijk draait een stuur al ruim een eeuw dezelfde kant op zodra je eraan draait en we geven toe dat hier, in dat opzicht, hetzelfde gebeurt. Lexus besloot dat het tijd was om dat hele principe opnieuw tegen het licht te houden. Geen stuurkolom meer tussen jouw handen en de voorwielen, maar elektronica die alles regelt. Een idee waarvan je vooraf denkt dat het vooral een mooi onderwerp voor ingenieurs is.
| Sterke punten | Zwakke punten |
| + “manueel” schakelen | – Ergonomie is ‘wennen’ |
| + Steer-by-wire | – Geen achterruitenwisser |
| + Lachwekkende geluiden | – Beperkte opslag ruimte |
Wat is de Lexus RZ 550e F Sport?
Na onze eerste kennismaking met de RZ 350e stapten we nu in de absolute topversie van de reeks: de 550e F Sport. Niet alleen krachtiger, maar ook voorzien van precies die technieken waar iedereen het over heeft. Zelden ben ik met zoveel nieuwsgierigheid in een testauto gestapt.
Lexus doet zelden mee aan de race om de hoogste cijfers. Natuurlijk, ook dit merk communiceert actieradius, laadvermogen en acceleratietijden, maar daar draait het verhaal nooit volledig om. Waar veel fabrikanten hun auto’s steeds meer op elkaar laten lijken, blijft Lexus koppig zijn eigen koers varen. Dat was vroeger al zo met hybride techniek, het afwerkingsniveau en de aandacht voor detail. Nu probeert het merk hetzelfde kunstje uit te halen met elektrisch rijden.
De RZ 550e F Sport is daar misschien wel het beste voorbeeld van. Op papier lijkt het gewoon een premium elektrische SUV. Vierwielaandrijving, een fors accupakket van 77 kWh, ruim 400 pk en alle luxe die je in deze prijsklasse mag verwachten. Pas wanneer je instapt, ontdek je dat Lexus veel verder is gegaan dan simpelweg een extra elektromotor monteren. Voor hoever dat simpel is natuurlijk.
Aan kracht geen gebrek
Wie denkt dat alle aandacht naar het stuur is gegaan, hoeft zich geen zorgen te maken. Ook onder de vloer heeft Lexus zijn huiswerk gedaan. De RZ 550e F Sport beschikt over twee elektromotoren die samen goed zijn voor 408 pk en 538 Nm koppel. Dat vertaalt zich naar een sprint van 0 naar 100 km/u in slechts 4,4 seconden. Wat vooral opvalt is de manier waarop het vermogen beschikbaar komt. Niet explosief op een ongemakkelijke manier, maar met een vanzelfsprekendheid die alleen een krachtige elektrische aandrijflijn kan bieden. Geef je vol gas, dan voelt het alsof iemand de wereld even een stukje dichterbij schuift. De auto blijft maar trekken, zonder onderbreking, zonder nadenkmoment en zonder enige vorm van drama. Tot 100 km/h natuurlijk. Want harder mogen we niet.
Vergeleken met de RZ 350e voelt deze F Sport alsof Lexus alle remmingen heeft losgelaten. Niet alleen liggen de cijfers hoger, maar ook de hele aandrijflijn voelt enthousiaster. Gretiger. Alsof hij voortdurend wacht op de volgende gelegenheid om zijn spierballen te laten zien. Toch is snelheid niet het verhaal van deze auto. Na een paar dagen merk je dat je steeds minder bezig bent met de acceleratie. Er is namelijk iets anders dat voortdurend je aandacht opeist. Het stuur.
Hoe rijdt de Lexus RZ 550e F-Sport
Het eerste wat opvalt zodra je instapt, is natuurlijk het yoke-stuur. Geen traditionele ronde vorm, maar een afgeplat stuur dat rechtstreeks uit een conceptauto lijkt te komen. Dat roept ook direct vragen op. Vragen zoals: Werkt dit eigenlijk wel? Die vraag wordt alleen maar groter zodra je wegrijdt. Niet omdat de auto vreemd reageert. Integendeel. De Lexus doet precies wat je van hem vraagt, wanneer dat gevraagd wordt. Het probleem zit ergens anders. Bij jezelf.
Je hersenen verwachten namelijk iets wat de auto simpelweg niet meer doet. Je bent jarenlang gewend geweest om bij een scherpe bocht je handen over elkaar te laten glijden. Om tijdens het fileparkeren meerdere keren aan het stuur te draaien. In de RZ gebeurt niets van dat alles. Precies daardoor voelt de eerste rit alsof iemand ongemerkt een nieuwe versie van je eigen besturingssysteem heeft geïnstalleerd.
Steer-by-wire: geen uitleg, wel gewenning
Bij de eerste rotonde draai je automatisch te ver in. Bij het verlaten van een parkeerplaats wil je je handen al over elkaar gooien, om vervolgens te ontdekken dat dat helemaal niet hoeft. Zelfs een scherpe U-bocht vraagt nauwelijks meer dan een halve draai aan het stuur. Dat voelt in eerste instantie onnatuurlijk, niet omdat ‘de auto vreemd reageert’, maar omdat jij nog denkt als iemand die duizenden uren met een traditionele stuurkolom heeft gereden. Eigenlijk is het vergelijkbaar met de eerste keer dat je een smartphone gebruikte. Iedereen wist hoe een telefoon werkte, totdat ineens bleek dat je geen toetsen meer nodig had. Eerst voelt het omslachtig, daarna vraag je je af waarom het ooit anders was. Met steer-by-wire gebeurt precies hetzelfde.
Na een dag begint de logica langzaam in te dalen. Fileparkeren kost plotseling nauwelijks nog moeite. Het voelt bijna alsof de auto de ingewikkelde delen van het sturen alvast voor je heeft opgelost. Opvallend genoeg merk je dat vooral in de stad. Waar een conventioneel stuur soms behoorlijk wat werk vraagt, blijft de Lexus verrassend ontspannen. Juist tijdens alledaagse manoeuvres ontdek je hoe vaak je vroeger eigenlijk onnodig aan een stuur stond te draaien.
Een ander voordeel merk je pas wanneer de rijhulpsystemen zich ermee gaan bemoeien. Lane Assist voelt in veel auto’s alsof iemand af en toe aan het stuur trekt terwijl jij iets anders probeert. Het resultaat is een voortdurende discussie tussen bestuurder en elektronica. Hier gebeurt dat nauwelijks. Omdat software de volledige besturing beheert, verlopen kleine correcties veel vloeiender. De auto stuurt niet tégen je in, maar lijkt juist subtiel mee te denken. Je blijft altijd het gevoel houden dat jij degene bent die de controle heeft.
Onderstel en F-Sport
Gelukkig bleef Lexus niet halverwege steken. Een bijzonder stuursysteem verdient namelijk ook een bijzonder onderstel. De F Sport kreeg daarom een aangepaste afstelling, extra verstevigingen en een duidelijk sportiever karakter dan de reguliere RZ. Dat merk je direct. De carrosserie blijft belachelijk vlak in snelle bochten, veel meer dan je van een SUV van ruim 2.100 kilogram zou verwachten. Wordt het daarmee ineens een sportwagen? Nee. Daarvoor is hij simpelweg te zwaar, te comfortabel en te luxe. Maar hij voelt wel veel kleiner dan hij daadwerkelijk is. Je plaatst hem met verrassend veel precisie op de weg, zonder dat het ooit vermoeiend wordt.
Ook de verschillende rijmodi voegen daadwerkelijk iets toe. Normaal gesproken laat ik die na een paar minuten links liggen. Vaak verandert er weinig meer dan de gasrespons en de kleur van het digitale dashboard. Bij de RZ 550e F Sport ligt dat anders. In de sportstand lijkt de hele auto wakker te schrikken, alsof iemand je plotseling toestemming geeft om Donald Trump in brand te steken. Het gaspedaal reageert directer, de besturing krijgt net wat meer gewicht en de aandrijflijn voelt alsof hij continu klaarstaat om uit de startblokken te schieten. Dat maakt de auto niet alleen sneller, maar vooral levendiger. Juist daardoor betrapte ik mezelf erop dat ik veel vaker voor sport koos dan ik vooraf verwachtte. Niet omdat het moest, maar omdat het simpelweg beter past bij het karakter van deze uitvoering. Maar vooral omdat het leuker is.
Schakelen zonder bak
Wanneer je denkt dat de grootste verrassing achter de rug is, komt Lexus met nóg een idee waarvan je vooraf niet goed weet wat je ervan moet vinden. Virtual Manual Drive klinkt namelijk als precies het soort functie dat je normaal gesproken na vijf minuten uitzet om er vervolgens nooit meer naar om te kijken. Een elektrische auto heeft immers helemaal geen versnellingsbak, laat staan versnellingen. Dus waarom zou je doen alsof dat wel zo is? Het antwoord blijkt verrassend eenvoudig: omdat het leuk is.
Zodra je de functie activeert, verandert het karakter van de auto volledig. Ineens beschikt de RZ over acht virtuele versnellingen die je zelf bedient met de schakelflippers achter het stuur. Geef je vol gas terwijl je in een hoge versnelling rijdt, dan gebeurt er… vrijwel niets. De auto weigert simpelweg om automatisch terug te schakelen. Lexus lijkt je bijna plagend toe te spreken: “je wilde toch zelf schakelen? Dan moet je het ook zelf doen.“
Het klinkt bijna kinderachtig, maar juist daardoor werkt het. Na een paar minuten ben je niet meer bezig met het feit dat alles digitaal is. Je gaat automatisch terugschakelen voor een bocht, trekt daarna weer op en hoort tegelijkertijd de virtuele motor in toeren klimmen, of keihard in het virtuele rode toerengebied aan het beuken. Objectief gezien ben je waarschijnlijk langzamer dan wanneer je de elektronica het werk laat doen. Subjectief voelt het precies andersom. Je bent veel actiever met de auto bezig en krijgt weer het idee dat jij degene bent die bepaalt wat er gebeurt.
Dat gevoel wordt nog eens versterkt door de soundtrack. Normaal gesproken ben ik geen groot liefhebber van kunstmatige motorgeluiden. In de meeste elektrische auto’s klinken ze alsof iemand een mp3-bestand via de speakers afspeelt in de hoop dat je vergeet dat je in een EV zit. Hier pakt Lexus het slimmer aan. Het geluid reageert direct op wat jij doet. Schakel je terug, dan schiet het toerental omhoog. Trek je door naar de virtuele begrenzer, dan houdt de auto daadwerkelijk in totdat je zelf een hogere versnelling kiest. Alles werkt samen, waardoor het geheel verrassend geloofwaardig overkomt.
Sterke punten
Heeft virtuele schakelen een praktisch nut? Absoluut niet. Je rijdt er niet zuiniger door, je wordt er niet sneller van en ook je actieradius profiteert er niet van. Maar het wekt wel een glimlach op. Dat klinkt misschien als een klein compliment, maar tegenwoordig is dat eerder uitzondering dan de regel. Veel moderne auto’s zijn ontzettend goed geworden, maar ook ontzettend serieus. Serieus is vaak niet gezellig. De RZ 550e F Sport durft daar juist een beetje plezier tegenover te zetten. Dat maakt hem wel degelijk gezellig.
Dat zie je eigenlijk terug in de hele auto. Lexus heeft niet geprobeerd om de snelste elektrische SUV van zijn klasse te bouwen, maar eentje die je nieuwsgierig maakt. Tijdens de test merkte ik dat ik steeds nieuwe functies wilde proberen. Niet omdat het moest voor de review, maar omdat ik oprecht benieuwd was hoe Lexus bepaalde problemen had opgelost. Dat gevoel heb ik eerlijk gezegd niet vaak meer. Bij veel auto’s weet je na een uur rijden precies hoe alles werkt. De RZ blijft je nog dagen verrassen.
Gelukkig is de Lexus meer dan alleen een verzameling technische snufjes. Ook als dagelijkse auto heeft hij genoeg te bieden. Het interieur ademt de rust en afwerking waar het merk al jaren om bekendstaat. Materialen voelen degelijk aan. De stoelen bieden veel steun en het geheel straalt vooral kwaliteit uit. Je merkt dat Lexus liever investeert in afwerking dan in overdadige schermen of futuristische fratsen. Dat maakt het interieur misschien minder spectaculair dan dat van sommige concurrenten, maar tegelijkertijd ook een stuk tijdlozer.
Zwakke punten
Ruimte is er eveneens voldoende. Zowel voor- als achterin zitten volwassenen comfortabel en met een bagageruimte van 522 liter kom je in de praktijk weinig tekort. Toch laat de RZ ook hier wat steekjes vallen. Door de keuze voor infraroodverwarming verdwenen verschillende opbergvakken uit het interieur. Daardoor slingeren kleine spullen al snel los door de auto. Daarnaast ontbreekt een frunk, waardoor laadkabels vrijwel altijd een deel van de bagageruimte in beslag nemen. Het zijn geen grote tekortkomingen, maar wel zaken die je dagelijks tegenkomt.
Hetzelfde geldt voor de ergonomie. Hoewel het yoke-stuur na verloop van tijd verrassend natuurlijk aanvoelt, geldt dat niet voor alle bedieningselementen. De knipperlichten en touchpads vragen simpelweg gewenning. Vooral in de eerste dagen zoek je regelmatig naar de juiste bediening, omdat alles nét even anders werkt dan je gewend bent. Uiteindelijk went ook dat, maar het is een duidelijk voorbeeld van een auto die je niet binnen een kwartier volledig doorgrondt.
En dan is er nog die achterruitenwisser. Of beter gezegd: het ontbreken ervan. Het lijkt een onbeduidend detail, totdat je op een regenachtige snelweg merkt dat het zicht naar achteren langzaam verdwijnt. Juist omdat de rest van de auto zo doordacht aanvoelt, blijft het een merkwaardige keuze. Soms zijn het juist de kleinste beslissingen die het meeste opvallen.
Waar voor je geld
De Lexus RZ 550e F Sport staat vanaf € 74.165 in de prijslijst. Daarvoor krijg je standaard vierwielaandrijving, twee elektromotoren die samen 408 pk leveren, een accupakket van 77 kWh bruto, een WLTP-actieradius tot ongeveer 450 kilometer en laadvermogens tot 150 kW aan de snellader en 22 kW aan een AC-laadpunt. Onder ideale omstandigheden laad je de batterij in ongeveer een half uur van tien naar tachtig procent.
De zaken die je niet in een specificatielijst terugvindt, maken deze Lexus juist interessant. Steer-by-wire en Virtual Manual Drive zijn geen opties waarmee Lexus een folder probeert op te vullen. Ze veranderen daadwerkelijk de manier waarop je de auto beleeft. Hetzelfde geldt voor het aangepaste onderstel, dat veel beter aansluit bij het sportieve karakter van deze uitvoering dan je vooraf misschien zou verwachten. Voeg daar de bekende Lexus-afwerking, comfortabele stoelen en het uitstekende Mark Levinson-audiosysteem aan toe en je krijgt een auto die op vrijwel ieder vlak doordacht aanvoelt.
Dat betekent overigens niet dat alles perfect is. De ergonomie vraagt meer gewenning dan gemiddeld, de opbergmogelijkheden zijn minder praktisch dan bij sommige concurrenten en het ontbreken van een achterruitenwisser blijft een onbegrijpelijke beslissing. Geen van die punten is groot genoeg om de auto af te schrijven, maar ze voorkomen wel dat de RZ het predicaat ‘foutloos’ krijgt.
Conclusie Lexus RZ 550e F-Sport
De Lexus RZ 550e F Sport is zonder twijfel een van de meest eigenzinnige elektrische auto’s die je op dit moment kunt kopen. Dat zit hem niet in de prestaties, hoewel die zonder meer indrukwekkend zijn. Ook niet in de luxe, want die mag je in deze prijsklasse simpelweg verwachten. Nee, het bijzondere is dat Lexus een risico heeft genomen op een onderdeel waarvan vrijwel niemand had gevraagd of het anders kon. Sturen.
Dat maakt de RZ niet automatisch voor iedereen de juiste keuze. Wie vooral op zoek is naar een comfortabele elektrische SUV om geruisloos van A naar B te rijden, zal waarschijnlijk gelukkiger worden met de reguliere RZ 350e. Die is aanzienlijk goedkoper, rijdt nog altijd comfortabel en biedt grotendeels dezelfde kwaliteit en afwerking. De 550e F Sport koop je niet omdat hij rationeel de beste keuze is. Je koopt hem omdat je nieuwsgierig bent naar iets nieuws.
En precies daar onderscheidt de RZ 550e F Sport zich van vrijwel iedere andere elektrische SUV. De meeste auto’s in dit segment proberen vooral de beste te zijn binnen de bestaande regels. Lexus besloot de regels zelf ter discussie te stellen. Dat pakt niet op ieder punt perfect uit, maar het zorgt er wel voor dat de RZ iets doet wat steeds minder auto’s nog voor elkaar krijgen.
Hij blijft hangen. Dat maakt de Lexus RZ 550e F Sport niet alleen een interessante elektrische SUV, maar misschien vooral een interessante blik op de toekomst. Niet omdat iedere auto morgen zonder stuurkolom zal rondrijden, maar omdat Lexus laat zien dat zelfs de meest vanzelfsprekende onderdelen van een auto opnieuw bedacht kunnen worden. En dat is misschien wel het grootste compliment dat je een moderne auto kunt geven.
